Kuş gribinde kritik eşik aşıldı, birinci toplu mevt doğrulandı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Avustralya’da sadece birkaç hafta evvel tekil deniz kuşlarıyla sonlu görünen H5 kuş gribi salgını yeni ve daha tehlikeli bir evreye geçti. Güney Avustralya kıyılarında bulunan büyük bir hasta ve meyyit kuş kümesinde virüsün varlığı laboratuvar testleriyle doğrulandı.

Bu sonuç, ülkede H5 kuş gribi sebebiyle kaydedilen birinci toplu mevt olayı oldu. Yetkililer, yaban hayatında daha geniş yayılım ve daha fazla vefat görülmesinin artık güçlü bir ihtimal olduğunu belirtiyor.

İlk toplu vefat teyit edildi

Toplu vefat olayı, Güney Avustralya eyaletindeki Cape Jaffa etrafında yaşayan büyük zirveli sumru kolonisini etkiledi. Bölgeden toplanan örnekler, Avustralya’nın ulusal hayvan hastalıkları laboratuvarında incelendi.

Testlerin müspet çıkmasıyla daha evvel kuşkulu kabul edilen olay resmen H5 kuş gribi kaynaklı toplu mevt olarak kayda geçti. Böylelikle virüsün ülkedeki yaban hayatına tesirinin tekil olayların ötesine geçtiği doğrulandı.

Avustralya Tarım Bakanı Julie Collins, gelişmeyi önemli bir dönüm noktası olarak nitelendirdi. Collins, daha fazla bölgeye yayılım ve daha yüksek sayıda yaban hayvanı vefatı görülebileceği ikazında bulundu.

Havadan taramada 84 kuş görüldü

Olayın büyüklüğü, bölge üzerinde yapılan helikopter taramasıyla ortaya çıktı. Cape Jaffa’nın güneyindeki açık deniz kayalıklarında 49 meyyit ve 35 hasta büyük zirveli sumru tespit edildi.

Toplam 84 kuşun birebir bölgede meyyit yahut ağır hasta bulunması, ülkedeki birinci mümkün toplu vefat alarmını başlatmıştı. Laboratuvar sonucuyla birlikte bu kuşku mutlaklık kazandı.

Büyük doruklu sumruların sürüler hâlinde yaşaması ve kıyı boyunca hareket etmesi, virüsün birebir tıp içindeki yayılımını hızlandırabilecek kıymetli bir risk oluşturuyor.

Altı haftada kritik sıçrama

H5 kuş gribi, Avustralya ana karasında birinci kere 20 Haziran 2026’da Batı Avustralya’da bulunan bir deniz kuşunda doğrulandı. Birinci günlerde olaylar, kıtaya vakit zaman gelen göçmen deniz kuşlarıyla sonluydu.

Ancak virüs daha sonra Avustralya’da yaşayan yerli kuş çeşitlerinde de görülmeye başladı. Haziran ayındaki birinci tespitin akabinde toplam sayının 74’e yükseldiği açıklandı.

H5 kuş gribi tespitleri Batı Avustralya, Güney Avustralya, Yeni Güney Galler, Queensland ve Victoria eyaletlerine yayıldı. Olayların büyük kısmı ülkenin güney kıyılarında yoğunlaştı.

Yerli tiplere geçiş alarmı büyüttü

Salgındaki en kıymetli kırılma, virüsün sadece göçmen kuşlarda değil, Avustralya kıyılarında yaşayan yerli deniz kuşlarında da görülmesi oldu. Bu gelişme, yerel kuş toplulukları içinde bulaşma ihtimalini artırdı.

Özellikle koloni hâlinde yaşayan cinslerde hastalık kısa müddette çok sayıda hayvanı etkileyebiliyor. Beslenme alanları, yuvalama bölgeleri ve ortak su kaynakları bulaşma zincirini genişletebiliyor.

Yetkililer, risk altındaki kuş çeşitleriyle birlikte foklar ve denizaslanları üzere deniz memelilerini de yakından izliyor. H5 kuş gribi, dünyanın farklı bölgelerinde kuşlardan memelilere geçerek büyük kayıplara yol açmıştı.

Kanatlı üretiminde olay yok

Avustralya’daki H5 kuş gribi olayları şu ana kadar yabani deniz kuşlarında görüldü. Ticari tavuk çiftliklerinde, kanatlı üretim tesislerinde yahut ülkenin daha geniş tarım sisteminde doğrulanmış bir tespit bulunmuyor.

Bu ayrım, yumurta ve tavuk eti üretimi açısından şimdilik kritik ehemmiyet taşıyor. Virüsün ticari çiftliklere ulaşması hâlinde hayvan itlafları, üretim kesintileri ve besin fiyatlarında baskı gündeme gelebilir.

Eyalet idareleri bu sebeple çiftliklerin risk durumuna nazaran kuşları kapalı alanlarda tutma, yabani kuşlarla teması azaltma ve yem ile su kaynaklarını müdafaa üzere biyogüvenlik tedbirlerini güçlendiriyor.

İnsan sıhhati riski düşük

Avustralyalı sıhhat ve tarım yetkilileri, mevcut durumda insan sıhhatine yönelik riskin düşük olduğunu bildiriyor. Bununla birlikte hasta yahut meyyit kuşlara çıplak elle dokunulmaması isteniyor.

Birden fazla hasta ya da meyyit hayvan görenlerin yaklaşmadan pozisyonu kaydetmesi ve yetkililere haber vermesi gerekiyor. Evcil hayvanların da kuş leşlerinden ve hastalık belirtisi gösteren yabani hayvanlardan uzak tutulması tavsiye ediliyor.

H5 kuş gribi temel olarak kuşları etkiliyor. İnsanlara bulaşma az görülse de enfekte hayvanlarla yakın ve korunmasız temas riski yükseltebiliyor.

Hazırlık bütçesi devrede

Avustralya idaresi, H5 kuş gribinin ülkeye ulaşma ihtimaline karşı son yıllarda 113 milyon Avustralya dolarını aşan bir hazırlık bütçesi ayırdı. Kaynak; laboratuvar kapasitesi, nezaret, çiftlik biyogüvenliği ve yaban hayatının korunması için kullanılıyor.

Ülkenin tehdit altındaki yerli tiplerini muhafazaya yönelik programlara da başka finansman sağlandı. Lakin yabani kuşlar arasında dolaşan bir virüsün büsbütün durdurulmasının epey güç olduğu belirtiliyor.

Bundan sonraki süreçte Cape Jaffa etrafındaki koloniler, kıyı kuşları ve yakın bölgelerdeki çiftlikler izlenecek. Yeni toplu vefatlar, virüsün lokal yaban hayatına ne ölçüde yerleştiğinin en kıymetli göstergesi olacak.