Ciğerlerimiz alevler ortasında kaldı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Başak Işık GÖKÇAM

Türkiye’de 73 noktada ormanlar alev aldı. Yangınlar, İzmir, Manisa, Bolu, Aydın, Muğla, Mersin, Karabük ve Uşak’ta yaşandı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı son açıklamasında Aydın Bozdoğan, İzmir Karşıyaka, Manisa Gördes ve Karabük Ovacık’taki yangınlar haricindeki yangınların denetim altına alındığı bilgisini verdi. Yumaklı, İzmir Yamanlar ve Urla ile Bolu Göynük’teki yangınların da denetim altına alındığını söyledi.

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya da yangınlara ait yaptığı açıklamada, “13,5 milyon lira birinci etapta ilgili valiliklerin hesaplarına, AFAD hesaplarına para gönderdik ki buradaki bu çalışmalara, tahliye olan vatandaşlarımıza bir can suyu olsun. Hasar tespitleri katılaştığı andan itibaren biz son derece süratli bir biçimde ilgili vatandaşlarımıza aktaracağız” dedi.

“Çıkış nedeni tamamen insanlar”

Orman yangınlarını kıymetlendiren İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay, “2021 yılında yaşadıklarımızın çabucak hemen birebirini tekrar yaşıyoruz. Büyüklük açısından neyse ki o boyuta ulaşmadı ama 2021 haricinde son yılların en değerli yangınlarını yaşadığımızı söyleyebilirim. Şimdiye kadar yanan alanlar 15 bin hektarı aştı. Yani 2021 yılı ile kıyaslarsak yüzde 10’u kadar bir alan yanmış görünüyor” dedi.

Esas kritik problemin toplumda hâlâ bilinçlenme olmadığına vurgu yapan Prof. Tolunay, “İnsanlar ormanlardaki dikkatsiz davranışlarına devam ediyor, yasak olmasına karşın mangal yapılıyor. Halbuki orman yangınlarının çıkış nedeni büsbütün beşerler. Ufacık bir kıvılcımın, binlerce hektarı yakabileceğini unutmamamız gerekiyor” diye konuştu.

Uçak ve helikopter sayımız iki kat arttı

2021 yılına kıyasla olumlu gelişmeler olduğunun da altını çizen Prof. Tolunay, “Uçak ve helikopter sayımız iki katından fazla arttı. 2024 yılı sayılarına göre Orman Genel Müdürlüğü envanterinde 105 helikopter, 26 uçak ve 14 tane de İHA (İnsansız Hava Aracı) var. Ayrıyeten 2021 yılı yangınları sonrasında orman yangınlarında çalışmak üzere de yaklaşık 5 bin emekçi alındı.

Araç-gereç, işçi sayımızı artırıyoruz ancak bizim eksik olduğumuz nokta orman yangınlarına müdahale stratejimiz oluyor. Bizim bunu kökten değiştirmemiz lazım. Yangınların söndürülmesi değerli ancak yangın sayılarımız her geçen yıl artıyor. Örneğin bu yıl geçen yıla nazaran 1.5 kat daha fazla yangın çıktı. 30 yıl öncesine nazaran de 2 kat bir artış yaşandığını söyleyebiliriz” dedi.

“Yangın çıkmaması için uğraşılması gerekiyor””

Yangınlarda birinci müdahaleler 10-15 dakika içinde yapılsa da çok büyük yangınlara dönüştüğünü hatırlatan Tolunay, “Bu nedenle temel stratejimizin ‘yangın çıkmaması için uğraşmak’ olması gerekiyor. Burada da bütün toplumun bilinçlenmesi, Orman Genel Müdürlüğü’nün yangın çıkış nedenlerini güzel tahlil etmesi, bunları ortadan kaldırmaya yönelik stratejiler oluşturması, bilhassa kritik meteorolojik şartlarda orman yangını çıkmaması için bütün ülkenin kırmızı alarm düzeyinde uyarılması gerek” teklifinde bulundu.

“Afiş asmak yetmez”

Orman yangınlarına neden olan anız yakmalarına ait de ikazda bulunan Tolunay, “Anız yakmak kanunen yasaktır. Bu noktada bilinçlendirme çalışmalarının olduğunu lakin faal bilinçlendirmenin yapılmadığını söyleyebiliriz. Köy kahvelerine ‘anız yakmayın’ afişleri ile eğitim verildiği zannediliyor lakin bu başarısızlıkla sonuçlanan bir metot.

Bunun yerine bilhassa kritik meteorolojik şartlar olduğunda (yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgâr, düşük nem) cami hoparlörleri yahut ilçe belediyelerindeki anons sistemleri üzerinden ikaz yapılabilir. Hatta anızı bırakın dışarda kaynak makinesiyle iş dahi yapılmaması gerektiği konusunda ihtar ve denetlenme yapılmalıdır. Çok daha fazla gayret sarf etmemiz lazım. Zira ormanlar yandıktan sonra iş işten geçiyor” diye konuştu.

Vatandaşa düşen vazifeler neler?

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay vatandaşa ve kamuya düşen vazifeleri şöyle sıraladı:

Kesinlikle ve mutlaka yaz aylarında anız yakılmamalı

Ormanda mangal yapılmamalı

Kritik meteorolojik şartlarda açık alanlarda iş makinesiyle dahi çalışılmamalı. Serin saatlerde yahut gece çalışılmalı. Zira iş makinesi de arızalanabilir. Örneğin bir kepçe taşa vurduğunda kıvılcım çıkartıp, yangın çıkartabilir.

İklim değişikliği ne kadar tesirli?

İklim değişikliğinin yan­gına sebep olmadığını, kuru otların kendi kendi­ne tutuşmayacağını be­lirten Prof. Dr. Doğanay Tolunay, “Önemli olan nem ölçüsü. Kuru yap­rak ve otlar 220-250 san­tigrat derecede tutuşur lakin sıcaklıkların artma­sı ve yağışların azalması tutuşma sıcaklığını 200 dereceye düşürür. Bu da yangınların kısa süre­de büyümesine neden olur” dedi.

“İmar kanunu değişmeli”

Türkiye’de birinci kente sıçrayan orman yangınının 2020 yılında İskenderun’da yaşandığını hatırlatan Prof. Dr. Doğanay Tolunay, “O vakitten beri imar yönetmeliğinin değişmesini, ormanlarla yerleşim alanları ortasında tampon şeritler bırakılması gerektiğini söylüyoruz. Bu en az 100- 150 metre olmalı” dedi.