admin
13 Ağustos 2026 Perşembe
DİĞER YAZARLARIMIZ
Suriye’de Esad davası sonuçlandı: Beşar Esad, Uzman Esad ve Necib Atıf’a idam cezası
News
Suriye’de devrik başkan Beşar Esad’ın yargılandığı davada karar açıklandı. Mahkeme, Esad’ı insanlığa karşı işlenen cürümlerden ötürü idam cezasına çarptırdı.
Suriye mahkemesi, Beşar Esad’ın yanı sıra kardeşi Mahir Esad ve kuzeni Necib Atıf hakkında da idam kararı verdi.
Şam Dördüncü Ceza Mahkemesi Yargıcı Al-Aryan, şahitlerin tabirleri doğrultusunda Esad’ın kelam konusu kabahatlerde “en üst seviye karar verici” pozisyonunda olduğunun belirlendiğini açıkladı. Yargıç ayrıyeten Esad’ın, cürümlerin gerçekleştirilmesini kolaylaştırmak hedefiyle devlet kurumlarını kullandığının tespit edildiğini söz etti.
Kasıtlı cinayet, azap, keyfi gözaltı suçlamaları…
SANA haber ajansının aktardığına nazaran mahkeme, Esad’ı kasıtlı cinayet, azap, keyfi gözaltı ve insanlığa karşı kabahatlerden hatalı bularak idam cezasına hükmetti.
Dera Siyasi Güvenlik Şubesi eski Başkanı Atıf Necib de Şam Ceza Mahkemesinde hakim karşısına çıkmıştı. Televizyon kanallarından canlı yayımlanan duruşmada Necib’in, mahkeme salonunda demir korkuluklarla çevrili sanık kısmında yer aldığı görülmüştü.
Beşar Esad’ın kuzeni Necib, 2008-2011 yılları arasında Dera’da Siyasi Güvenlik Şubesi Başkanı olarak görev yapmıştı.
Trump Türkiye’den bilinmeyen askeri uçakla nasıl ayrıldı?
News
ABD Başkanı Donald Trump’ın 8 Temmuz’da Ankara’daki NATO Zirvesi’nden ayrılışı sırasında kamuoyundan gizlenen sıra dışı bir güvenlik operasyonu gerçekleştirildiği ortaya çıktı. Operasyonun arkasında Trump’a yönelik İran irtibatlı önemli bir suikast tehdidinin bulunduğu belirtildi.
Kameralara Air Force One’a binerken göründü
Washington Post’un ABD’li yetkililere ve incelediği malzemelere dayandırdığı haberine nazaran Trump, Ankara’dan ayrılmadan evvel kameraların karşısında daha evvel başkanlık uçağı olarak kullanılan mavi-beyaz Boeing 747’ye bindi.
Kamuoyuna yapılan açıklamalarda Trump’ın İngiltere’ye bu uçakla gideceği belirtilmişti. Trump da sosyal medya hesabından eski Air Force One’ı “eski günlerin hatırına” kullanacağını duyurmuştu.
Ancak uçuşun gerçekte planlandığı üzere gerçekleşmediği ortaya çıktı.
Trump’ın uçağa binmesinden birkaç dakika sonra, basın mensuplarının ve operasyonun dışında tutulan şahısların göremeyeceği tarafta bulunan bir havaalanı ikram aracı uçağın kapısına yanaştırıldı.
Trump ve beraberindeki kimi isimler bu araçla gizlice uçaktan çıkarıldı.
İkram aracıyla öbür uçağa götürüldü
Habere nazaran Trump, uçaklara yiyecek ve gereç taşımak için kullanılan yükseltilebilir bir ikram aracının içine alınarak pistte bekleyen daha küçük bir askeri uçağa götürüldü.
Başkan daha sonra ABD Hava Kuvvetleri’ne ilişkin C-32A tipi askeri uçağa geçti.
Boeing 757’nin askeri versiyonu olan C-32A, ABD hükümetinin üst seviye isimlerinin taşınmasında kullanılıyor ve gerektiğinde ABD Başkanı’nı da taşıyabiliyor.
Savunma Bakanı Pete Hegseth’in de tıpkı uçakla Trump’a eşlik ettiği belirtildi.
Trump’ı taşıyan uçağın uçuş sırasında basitçe takip edilmesini sağlayan birtakım sistemlerinin kapalı olduğu ve dikkat çekmeyen “Reach 18” davet kodunu kullandığı bildirildi.
Air Force One’daki gazeteciler Trump’ın yanlarında olduğunu sandı
Operasyonun en dikkat cazip kısmı ise eski Air Force One’ın yem olarak kullanılması oldu.
Trump’ın kameraların önünde bindiği uçakta Beyaz Saray çalışanları ve gazeteciler bulunuyordu. Habere nazaran birtakım vazifeliler dahi ABD Başkanı’nın öbür bir uçağa geçirildiğinden haberdar değildi.
Basın mensuplarından kalkış sırasında pencerelerinin perdelerini kapalı tutmaları istendi.
Eski Air Force One daha sonra Trump hâlâ içindeymiş üzere Ankara’dan ayrıldı ve uçuş sırasında “AF1” davet kodunu kullandı.
Trump’ı taşıyan C-32A ise başka bir güzergâhla İngiltere’deki Mildenhall Hava Üssü’ne ulaştı.
Trump’ın İngiltere’de nasıl yine eski Air Force One’a geçtiği açıklığa kavuşmadı. ABD Başkanı daha sonra televizyon kameralarının karşısında eski başkanlık uçağının merdivenlerinden inerken görüntülendi.
Operasyonu İran tehdidi tetikledi
Washington Post’a konuşan bir ABD’li yetkiliye nazaran tüm aldatma operasyonunu harekete geçiren öge, Trump’a yönelik İran temaslı “inandırıcı” bir tehditti.
Olayın yaşandığı sırada ABD ile İran arasındaki tansiyon son derece yüksek düzeydeydi. Trump’ın Ankara ziyaretinin çabucak öncesinde Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin bozulmasının akabinde ABD güçleri İran’a yönelik yeni ataklar düzenlemişti.
Türkiye’nin İran ile kara hududunun bulunması da Trump’ın Ankara’dan ayrılışındaki güvenlik tedbirlerini daha kritik hale getirdi.
Trump daha sonra İngiltere’ye ulaştığında gazetecilere İran’dan daima tehdit aldığını ve Tahran’ın maksat listesinde birinci sırada bulunduğunu söyledi.
Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung ise haberin akabinde yaptığı açıklamada ABD Başkanı’nın güvenliği için mevcut tüm imkânların kullanıldığını belirtti.
Operasyon, ABD başkanlarının güvenliği için Air Force One’ın geçmişte de vakit zaman yem olarak kullanılabildiğini tekrar gündeme getirdi. Lakin Trump’ın Ankara’dan ayrılışında uygulanan planın gazetecilerden ve kimi Beyaz Saray çalışanlarından dahi gizlenmesi olayın sıra dışı boyutunu ortaya koydu.
AHBİB’den Temmuz ihracatında İspanya ve Bulgaristan rüzgarı esti
News
Birlik, yılın yedinci ayında en yüksek ihracat kıymetlerine İran, Irak ve Suriye pazarlarında ulaşırken, İspanya ve Bulgaristan’a yönelik ihracatındaki yüksek oranlı artışlarla da dikkat çekti.
AHBİB Yönetim Kurulu Başkanı Veysel Memiş, temmuz ayında 1,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşen ulusal bölüm ihracatından yüzde 15,3 hisse aldıklarını kaydetti Memiş, “Yakın coğrafyamızdaki güçlü pazarlarımızın yanı sıra Avrupa, Afrika, Asya ve Latin Amerika’da elde ettiğimiz artışlar motivasyonumuzu artırıyor” dedi.
Bakliyat, bitkisel yağlar ve pastacılık eserleri tartıda
AHBİB üyesi ihracatçıların temmuz ayında toplam 206 bin 411 ton eseri memleketler arası pazarlara ulaştırdığını belirten Veysel Memiş, en fazla ihracatın bakliyat, bitkisel yağlar ve pastacılık eserleri kümelerinde gerçekleştirildiği bilgisini verdi. Veysel Memiş, “Birliğimizin eser kümeleri bazındaki ihracatında bakliyat 36,3 milyon dolarlık kıymet ve yüzde 22 hisseyle birinci sırada yer alırken, bitkisel yağlar 35,8 milyon dolarlık ihracatla toplam dış satımın yüzde 21’ini oluşturdu.
Pastacılık eserleri ise 32,8 milyon dolarlık ihracat ve yüzde 20 hisseyle üçüncü sırada yer aldı. Kırmızı mercimek ihracatı ölçü bazında yüzde 101, kıymet bazında yüzde 65 artarak 26,6 milyon dolara ulaştı. Böylelikle kırmızı mercimek tek başına toplam Birlik ihracatının yaklaşık yüzde 16’sını oluşturdu” diye konuştu.
“İspanya’da 12,5, Bulgaristan’da ise 11,6 kat ihracat artışı sağladık”
Bölge ihracatını ülkelere nazaran pahalandıran Veysel Memiş, temmuz ayında en fazla dış satım yaptıkları ülkelerin başında İran, Irak ve Suriye’nin geldiğini belirtti.
İspanya ve Bulgaristan başta olmak üzere birçok pazarda elde edilen güçlü artışların ise ihracatın coğrafik çeşitliliğini desteklediğini tabir eden Başkan Veysel Memiş, şunları söyledi: “İran’a yönelik ihracatımızı geçen yılın birebir periyoduna nazaran yüzde 123 artırarak 21,3 milyon dolara yükselttik. Irak’a 16,8 milyon dolar, Suriye’ye ise 9,9 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdik. Bilhassa İspanya ve Bulgaristan pazarlarında kaydettiğimiz yüksek oranlı artışlar dikkat çekti.
İspanya’ya ihracatımız yüzde 1.250 artışla 8,6 milyon dolara, Bulgaristan’a ihracatımız ise yüzde 1.063 artışla 7,4 milyon dolara ulaştı. Bunun yanı sıra Sudan, Libya ve ABD üzere pazarlarda da ihracatımızı kıymetli ölçüde artırdık. Bu tablo, ihracatçılarımızın farklı coğrafyalardaki fırsatları değerlendirdiğini ve pazar çeşitliliğimizi güçlendirdiğini gösteriyor.”
Irak: Hiçbir ittifakın ya da eksenin bir kesimi olmayacağız
News
Irak Hükümet Sözcüsü Haydar el-Abbudi, başşehir Bağdat’ta düzenlediği basın toplantısında, hükümetin dış siyaset, ekonomi, güvenlik ve iç siyasete dair konumuna ait değerlendirmelerde bulundu.
Irak’ın tavrının “net olduğunu” söz edenAbbudi, “Hiçbir eksen yahut ittifakın kesimi olmayacağız lakin her türlü siyasi yahut ekonomik işbirliğini destekleyeceğiz.” dedi.
Hükümetin, ABD ve Suudi Arabistan tarafından Haşdi Şabi karargahlarına yönelik düzenlenen akınlara dair evvelden bilgisi olmadığını belirten Abbudi, Başbakan Ali ez-Zeydi’nin Dışişleri Bakanlığına, kelam konusu bombardımanlara ait Birleşmiş Milletlere (BM) bir muhtıra sunması talimatı verdiğini aktardı.
Silahların devlet denetimine alınması
Silahların sadece devlet inhisarında bulundurulmasına yönelik çalışmalara değinen Abbudi, bu husustaki manilerin ortadan kaldırılması için diyalogların sürdüğünü belirterek, “Hükümetimiz, eylül ayının sonunda belirlenmiş bir takvime uygun olarak devletin güç monopolünü elinde bulundurması konusunda ilerlemektedir.” tabirlerini kullandı.
Abbudi, “Silahlı Kuvvetler Başkomutanı” da olan Başbakan Zeydi’nin ilgili ünitelere hava savunma sistemlerini garanti altına almaları yönünde talimat verdiğini kaydetti. Iraklı Sözcü ayrıyeten, 30 Eylül’e kadar Uluslararası Koalisyon güçlerince boşaltılacak mevkilerin teslim alınması için sistemli bir güvenlik ve askeri uyum yürütüldüğünü aktardı.
Irak İçişleri Bakanlığı daha önce ülkede silahların devlet kontrolüne alınması planı kapsamında 6 milyon silahın kayıt altına alındığı bir “veri bankası” oluşturulduğunu ve Haşdi Şabi güçleriyle irtibatlı olduğu argüman edilen 71 uydurma merkezin kapatıldığını açıklamıştı.
Irak hükümeti, iç istikrarın güçlendirilmesi ve bölgesel tansiyonların tesirlerinin sonlandırılması maksadıyla silahların sadece devletin denetiminde bulunmasını sağlamayı hedefliyor.
Irak’ta hükümetin silahların devlet kontrolüne alınmasına yönelik planı kapsamında 7 Ağustos’ta ülke genelinde silah kayıt ve ruhsat süreçlerinin yürütüleceği ofisler açılmıştı.
Ekonomi ve memur maaşları
Basın toplantısında ekonomik gelişmelere de değinen Abbudi, memur maaşlarının teminat altında olduğunu belirterek, maaşların “her 40 günde bir ödendiğine” dair savları kesin bir lisanla yalanladı.
Mevcut ekonomik krize karşın hükümetin şu ana kadar dış borçlanmaya başvurmadığını lisana getiren Abbudi, Maliye Bakanlığı ile Merkez Bankasının krizin tesirlerini hafifletmek emeliyle eş güdümlü bir çalışma yürüttüğünü tabir etti. Abbudi öte yandan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik savaşı sebebiyle Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının, Irak’ın petrol ihracatına verdiği önemli ziyanları hatırlattı.
Türkiye ve Suudi Arabistan ile diplomatik temaslar
Dış alakalar ve bölgesel işbirlikleri konusunda değerlendirmelerde bulunan Sözcü Abbudi, devlet bütçesini desteklemek maksadıyla Türkiye ile stratejik çizgiler ve yeni projeler inşa etmeye yönelik ortak adımlar atıldığını belirtti.
Bu kapsamda, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin 28 Temmuz’da Türkiye’ye gerçekleştirdiği resmi ziyarette iki ülke arasında bir dizi ekonomik ve stratejik muahedeye imza atıldığını anımsatan Abbudi, bölgesel temaslar bağlamında Başbakan’ın Suudi Arabistan’dan yeni bir resmi davet aldığını lakin ziyaret tarihinin şimdi netleşmediğini kaydetti.
Yolsuzlukla uğraş için Interpol devrede
Yolsuzlukla gayret belgesine da değinen Abbudi, hükümetin bu mevzudaki operasyonlarının sürat kesmeden devam ettiğini ve asıl gayenin “rantçılar” olduğunu vurguladı.
Bu süreçte yargı ve hükümetin ortak hareket ettiğini belirten Abbudi, yolsuzluk suçlamasıyla aranan şahısların iadesini sağlamak üzere Interpol’e ve ilgili yabancı ülkelere resmi isimli taleplerin gönderilmeye başlandığını duyurdu.
İç siyasette “beklentileri karşılamayan” uzlaşı arayışı
Son olarak iç siyasetteki gelişmeleri kıymetlendiren Abbudi, siyasi güçler arasındaki uzlaşı arayışlarının sürdüğünü lakin mevcut göstergelerin “beklentileri karşılamadığını” tabir etti.
Kabinede 9 bakanlık koltuğunun boş olmasına karşın hükümetin misyonlarını eksiksiz yerine getirmeye devam ettiğinin altını çizen Abbudi, Başbakan’ın talimatıyla bakan vekillerinin Bakanlar Kurulu toplantılarına katıldığını kelamlarına ekledi.
Avrupa uzay yarışında duvara dayandı: Roketler yetmiyor
News
Avrupa’nın uzaydaki bağımsızlık planında yeni bir darboğaz ortaya çıktı. Bağlantı, navigasyon, iklim müşahedesi ve savunma hedefiyle yörüngeye gönderilecek uydu sayısı süratle artarken, kıtanın bu uyduları uzaya taşıyacak roket kapasitesinin birebir süratte büyümediği belirtiliyor.
Avrupa Uzay Ajansı Başkanı Josef Aschbacher, mevcut ve planlanan uydu projelerinin birlikte kıymetlendirilmesi halinde fırlatma gereksiniminde birkaç yıl içinde sert bir yoğunlaşma yaşanacağı ihtarında bulundu.
Talep 2029-2031 devrinde tepe yapacak
ESA’nın üzerinde çalıştığı hesaplamalara nazaran Avrupa’nın uydu fırlatma gereksiniminin 2029, 2030 ve 2031 yıllarında en yüksek düzeylerine ulaşması bekleniyor.
Bu periyoda Avrupa Birliği’nin inançlı iletişim ağı IRIS²’nin yanı sıra Galileo navigasyon sistemi, Copernicus gözlem programı ve ülkelerin giderek büyüyen savunma uydu projeleri de denk geliyor.
Sorun ise uyduların yapılmasından çok onları yörüngeye taşıyacak araçların sayısında ortaya çıkıyor. Aschbacher, mevcut planlar değişmezse Avrupa’nın 2030 civarında kendi fırlatma kapasitesinde açık yaşayabileceğini belirtiyor.
SpaceX 170 kere uçtu, Avrupa 8’de kaldı
Avrupa ile ABD arasındaki fark, geçen yıl gerçekleştirilen fırlatmalarda daha net görülüyor. Avrupa toplam 8 fırlatma gerçekleştirirken Elon Musk’ın SpaceX şirketi tek başına 170 fırlatmaya ulaştı.
ABD ve Çin son yıllarda hem roket teknolojilerine hem de uydu altyapısına milyarlarca dolarlık yatırım yaparken Avrupa’nın fırlatma tarafında geride kalması, kıtanın uzaydaki stratejik bağımsızlığı açısından yeni bir risk oluşturuyor.
Avrupa bu sorunu daha evvel de yaşamıştı. Ariane 5’in 2023’te emekliye ayrılması ve halefi Ariane 6’nın gecikmesi sebebiyle kimi Avrupa uyduları SpaceX roketleriyle uzaya gönderilmişti. Ariane 6’nın 2024’te uçmaya başlaması bağımsız erişimi yine sağladı fakat yeni hesaplar kapasite meselesinin büsbütün çözülmediğini gösteriyor.
Ariane 6 üretimi artırılabilir
ESA’nın masasında bulunan seçeneklerden biri Ariane 6 üretim suratını yükseltmek. Avrupa’nın ağır yük roketi için yıllık üretim kapasitesinin 10 fırlatmadan 15’e çıkarılması üzerinde bölüm şirketleriyle görüşmeler yürütülüyor.
ESA ayrıyeten 2035’e kadar roket kapasitesinin garanti altına alınması için ek yatırımlar yapılmasını pahalandırıyor. Ariane 6’nın yanında daha küçük yükleri taşıyan Vega-C ve Avrupa’da gelişmekte olan özel roket şirketlerinin de artan talebin karşılanmasında rol üstlenmesi bekleniyor.
Buna karşın Avrupa’nın önündeki sıkıntı sadece daha fazla roket üretmek değil. SpaceX’in tekrar kullanılabilir roketlerle ulaştığı yüksek fırlatma sıklığı, global rekabette maliyet ve kapasite çıtasını da kıymetli ölçüde yükseltti.
Uydular hazır olsa bile roket bulunamayabilir
Ortaya çıkan tablo Avrupa açısından ekonomik olduğu kadar jeopolitik ehemmiyet de taşıyor. Galileo, Copernicus ve IRIS² üzere sistemler; irtibattan navigasyona, hava tahminlerinden güvenlik hizmetlerine kadar birçok kritik altyapının temelini oluşturuyor.
Bu uydular için kâfi Avrupa roketi bulunamaması, kıtanın kendi stratejik projelerini hayata geçirmek için yine ABD merkezli fırlatma şirketlerine başvurmak zorunda kalması manasına gelebilir.
Bu sebeple 2030’a hakikat büyüyen roket açığı, Avrupa için sadece bir uzay sanayisi sorunu değil. Asıl çaba, milyarlarca euroluk uydu yatırımlarını kendi imkânlarıyla yörüngeye taşıyabilecek kapasiteyi vaktinde oluşturup oluşturamayacağı üzerinde şekilleniyor.