Endüstrinin kalbi Marmara için ‘erken uyarı’ şart!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Hayriye MENGÜÇ

Marmara’da gerçek­leşmesi beklenen 7,5 şiddetindeki dep­rem, bölgedeki 11 vilayette yaklaşık 30 milyon kişiyi huzursuz ediyor. Uzmanlara nazaran, ülkedeki sana­yi işletmelerinin yüzde 41,1’ini bünyesinde barındıran bölge­de, sarsıntı güçlü yapılaş­manın yanı sıra sarsıntı erken ihtar sistemlerinin de kurulup yaygınlaştırılması gerekiyor.

Birçok ulusal ve milletlerarası sarsıntı araştırma projelerin­de çalışmış olan Kocaeli Üni­versitesi Yer ve Uzay Bilimleri Araştırma ve Uygulama Merke­zi Müdürü Prof. Dr. Şerif Barış, erken ikaz sistemleri sayıları­nın çoğalması gerektiğine dik­kat çekti.

Mega sarsıntıda 18 bin kişi hayatını kaybetti

Dünyada yalnızca beş defa ger­çekleşen mega büyüklükteki zelzelede Japonya’daki erken ikaz sistemini kullanan uz­manlardan biri olduğunu ifa­de eden Prof. Dr. Barış, 2011’de bir kongre için bulunduğu sı­rada Japonya’da gerçekleşen 9 büyüklüğündeki zelzelede sa­dece tsunamiden 18 bin kişinin hayatını yitirdiğini, erken uya­rı sistemleri olmasa bu sayının Japonya genelinde 700 binlere çıkacağını anlattı. 6 Şubat dep­remlerinde de erken ikaz sis­temleri kurulmuş olsaydı, can kaybının bu kadar yüksek ol­mayacağına dikkat çeken Barış, ikincil afetlerin ziyanının daha büyük olduğunu kaydetti.

Sadece kamu vazifesi değil

Birleşmiş Milletler’in afet ziyanı azaltılması konusunda­ki paydaşlarını; sırasıyla mer­kezi hükümet, mahallî yönetim­ler, sanayi kuruluşları ile büyük şirketler ve vatandaşlar şeklin­de belirttiğini vurgulayan Ba­rış, “Afeti yalnızca devletin ya da yalnızca belediyelerin işi olarak düşünürsek afet idare sis­temini yanlışsız kurgulamamız mümkün değil” dedi.

Devlet ve mahallî idareler üzere kuruluş ve şirketlerin de sarsıntı erken ihtar sistemlerini bünyelerine katıp gerçek tatbikatlarla ku­rum kültürü oluşturmaları ge­rektiğini kaydeden Barış, şun­ları söyledi: “Sanayinin, beledi­yelerin, kamu kuruluşlarının, olmazsa olmaz okul ve hasta­ne üzere büyük sayıda insan ba­rındıran ünitelerin öncelikle erken ikaz sistemlerini kul­lanmaları, test etmesi, besbelli sayıda yöneticilerinden başla­yıp yaygınlaştırması gerekir. Sinyali herkese vermek zorun­da değiller, yararını gördükçe açabilirler, lakin kesinlikle doğ­ru bilgi ve eğitimleri vererek, gerçek tatbikatları yaparak bir kültür oluşturmak zorundalar. Bu bir bütün. Yani yalnızca er­ken ihtar sistemi, hiçbir şeyi çözmez.”

Dünyada nasıl yapılıyor?

Bu hizmeti kim vermeli, so­rusuna ise Barış, “Dünyada farklı örnekler var” diyerek şu cevabı verdi: “Meksika’da erken ihtar sistemi üreten özel şir­ket de var devlet de. Amerika’da özel şirket ve devlet, ikisi bir­likte çalışır, bu sinyali verir. Ja­ponya’da büsbütün devlet gü­dümündedir. Japon demir yolu, devlet şirketidir. Kendi erken ihtar sistemini geliştirmiş, da­ha sonra Japonya’nın tamamı­na bu sistem kurulmuştur.”

Bilinmeyen iki muahedede Türkiye’nin imzası var

Prof. Dr. Şerif Barış, toplu­mun bilmediği iki çerçeve mutabakat olduğunu belir­terek, şunları anlattı: “1995 Kobe sarsıntısından sonra, 2005’te Hyogo’da Dünya Afet Ziyanlarının Azaltıl­ması Kongresi toplandı. Burada Türkiye de dahil 168 ülke, afetlerle ilgili ya­pılması gereken çalışma­ların mutabakatını imzaladı. Kararlar ortasında erken ikaz sistemleri kurulması, yaygınlaştırılıp sinyal kul­lanması için gelişmelerin takibi, diye bir karar vardı.

İkincisi 2015’te tıpkı kongre bu sefer Sendai’de toplan­dı. Türkiye yeniden oradaydı. Ben ve öteki akademisyen arkadaşımla birlikte, Türk delegasyonu içindeydik. Burada da 168 ülke, bir çer­çeve muahedesine imza attı. Buna nazaran yedi-sekiz yerde zelzele erken ikaz sistem­lerinin yaygınlaştırılması, kullanılması ve halkın çok­lu tehlikelere karşı korun­ması için bu sistemlerin ge­liştirilip yaygınlaştırılması konusunda; öbür ülkeler ve biz imza attık.”