Gümrük diplomasisinde Irak ile ‘resmi’ adım atıldı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Nurdoğan A. ERGÜN

Türkiye, ikinci büyük ihracat pazarı Irak’ta yaşanan ban­kacılık ve gümrük sistemin­deki ezaları aşmak için diploma­si atağını hızlandırdı. Türkiye ta­rafı, Irak’ın dijital gümrük sistemi ASYCUDA’ya geçiş süreci ve bera­berinde getirdiği kur farkı mağduri­yetini gidermek hedefiyle iş dünya­sının taleplerini içeren resmi yazıyı Türk Büyükelçiliği üzerinden Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Su­dani’ye iletti. Geçtiğimiz hafta DE­İK Türkiye-Irak İş Kurulu Başka­nı Halit Acar, Irak Merkez Bankası Başkanı Ali el-Allak ile görüşerek, Türk iş dünyasının taleplerini içe­ren üç ana başlıktaki acil tahlil paketini sunmuştu.

Görüşmeye ait DÜNYA’ya bilgi veren Ha­lit Acar, ASYCUDA sistemine ge­çiş sürecinin 6 ay ertelenip bir müddet daha barkod sistemiyle devam edil­mesi, 1 Ocak öncesine ait firma alacaklarının tamamlanması ve Irak’taki bankalardan Türkiye’deki şubelere dolar cinsinden direkt havale süreçlerinin gerçekleştiril­mesi taleplerini ilettiklerini açıkla­mıştı. DEİK tarafından “Türk-Irak İş Kurulu ve İş Dünyasının Talep­lerini İçeren Bilgi Notu” başlığıyla Irak Başbakanı Sudani’ye Türkçe, İngilizce ve Arapça olarak gönderi­len resmi yazıda, “kritik üç başlık” ayrıntılı bir halde ele alındı.

“Ödemeler bankacılık kanalından yapılabilsin”

Resmi yazıda ele alınan birinci baş­lıkta Türkiye’den giden eserlerin ödemelerinin durduğuna atıfta bu­lunularak, “Bu da önümüzdeki gün­lerde ikili ticareti külliyen dur­ma noktasına getirebilecek önem­li bir sorunu teşkil ediyor. Türkiye Irak’ın en kıymetli 3’üncü ticaret or­tağıdır. Aylık 1 milyar dolarlık ihra­cat kelam konusu.

Özellikle besin, gi­yim, paklık ve tüketim, mobilya üzere eserlerde Türkler kıymetli bir pazar hissesine sahip. 1 Ocak 2026’da ASYCUDA ön gümrük beyanname­si ile ilgili önlemin devreye alınma­sı ve IKBY ile bu alanda mutabakat sağlanamaması nedeniyle, Türki­ye’den ithalatla ilgili yurtdışı öde­meler bankacılık üzerinden yapı­lamıyor. Bankacılık kanalı dışında para transferi yapmak üzere piya­sadan döviz temin etmeye çalışan ithalatçılar, piyasadaki döviz tale­bini artırıyor.

2026 öncesi alacaklar için tahlil istendi

Öte yandan, Türkiye’den gelen sevkiyat akışı önemli ve süratli şekil­de bozulmaktadır. Bu da eser stok­larında azalmaya yahut belirsizliğe yol açıyor. Bunun da Irak’taki besin, giysi, paklık eserleri ve benze­ri alanlarda fiyatlarda üst istikametli baskı oluşturabileceği değerlendi­riliyor. Ramazan ayına girdiğimiz bu günlerde, tedarik zincirlerinde böylesine önemli bir sorunu biran evvel ortadan kaldırmamız gereki­yor” sözleri yer aldı.

2026 öncesinde iletilen ürünle­rin ödemelerinin yapılmadığına vurgu yapılan ikinci başlıkta ise, “ASYCUDA ön gümrük beyanna­mesine ait önlem 1 Ocak 2026 itibariyle yürürlüğe girmiş olma­sına karşın, Aralık 2025 ve önce­si gerçekleşen ihracat sevkiyatları­nın ödemeleri de Gümrükler Genel Kurulu ve Irak Merkez Banka­sı tarafından bekletiliyor. Kelam ko­nusu sevkiyatlar Gümrükler Genel Komitesi tarafından başka bir Ko­mite kontrolüne tabi tutuldu.

Bu Komite şimdi süreçlere başlama­mış olup, komite inceleme süreçle­rinin uzun vakit alacağından en­dişe etmekteyiz. Komitenin işlem­leri mümkün olan en pratik formda ve hemen yerine getirmesine ihti­yaç duyuluyor” denildi. Suriye ro­tasının Türkiye-Irak ortası mal taşı­maları açısından şimdi gereğince inançlı olmadığına dikkat çekilen üçüncü başlıkta da “ASYCUDA ile ilgili tahlili aşmak ismine Türk ihracatçılarına eserlerini Irak’a Suriye üzerinden teslim etmele­ri önerilse de, Suriye’deki güvenlik durumu bu çeşit taşımalar için he­nüz belirsizliğini koruyor.

Haliha­zırda bu güzergah kullanılarak, çok istisnai durumlar haricinde, tran­sit taşıma yapılamıyor. Bu çerçeve­de, Suriye rotası bugün için alter­natif bir rota olarak görülmemeli. İleriki vakitlerde, güvenlik duru­munun netlik kazanması ile ayrıyeten değerlendirilebilir” denilerek, bu sorunun Türkiye ve Irak arasın­da oluşmuş tedarik zincirine, her iki ülke iktisadına, tüccarlara, tüketici ve vatandaşlara daha fazla ziyan vermeden acele tahlilinin beklendiği vurgulandı.