Türk endüstrinin tartı merkezi Anadolu’ya yayılıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) açıkladığı Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kurulu­şu araştırması, sırf şirketle­rin büyüklüğünü değil, Türkiye iktisadının üretim haritasın­daki dönüşümü de ortaya koydu. Sanayi odaları baz alınarak yapı­lan kıymetlendirme, Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşlarının kıymetli kısmının artık İstan­bul dışındaki üretim merkezle­rinden çıktığını gösterdi.

İstanbul merkezli üretimin tartısı azalıyor

Verilere nazaran İSO 500’de bu yıl Anadolu’daki sanayi odalarına bağlı 376 şirket yer alırken, İstan­bul merkezli kuruluş sayısı 129 olarak gerçekleşti. Geçen yıl bu sayı 144 düzeyindeydi.

Uzun devirli eğilim incelen­diğinde değişim daha net görülü­yor. İSO 500 datalarına nazaran 2018 yılında İstanbul merkezli şirket sayısı 169 olarak kaydedilmişti. Son sekiz yılda yaşanan gerileme, büyük ölçekli sanayi üretiminin giderek daha geniş bir coğrafyaya yayıldığını ve Anadolu’daki üre­tim merkezlerinin yük kazan­dığını ortaya koydu.

Ankara Anadolu’da liderliğini korudu

Şehir bazlı dağı­lım incelendi­ğinde Anado­lu’nun sanayi li­deri 48 şirketle Ankara oldu. Başşehir yalnız­ca kamu yatırımlarıyla değil; sa­vunma sanayi, makine, güç, metal sürece, elektronik ve yük­sek teknoloji üretimindeki ka­pasitesiyle de dikkat çekiyor. İSO 500 bilgileri, Ankara’nın klasik hizmet ve idare mer­kezi kimliğinin ötesinde güçlü bir sanayi merkezi haline geldi­ğini ortaya koydu.

Listede kentin performansını değerlendiren ASO Başkanı Se­yit Ardıç, “Finansmana erişimde yaşanan zorluklara, maliyet bas­kılarına ve global ekonomide­ki belirsizliklere karşın sana­yicilerimiz üretmeye, istihdam oluşturmaya, ihracat yapmaya ve ülkemiz için kıymet üretmeye kararlılıkla devam etmektedir. Yüksek teknolojili ve katma de­ğerli üretimin öncüsü olan Anka­ra’mız; güçlü sanayi altyapısı, Ar- Ge merkezleri, teknoparkları ve nitelikli insan kaynağıyla “Sana­yi ve Teknolojinin Başkenti” ol­ma yolunda emin adımlarla iler­lemektedir” dedi.

Ankara’yı 43 şirketle Kocae­li takip etti. Türkiye endüstrisinin uzun yıllardır en güçlü üretim merkezlerinden biri olan Kocae­li; otomotiv, kimya, metal ve ağır sanayi yatırımlarıyla listede üst sıralardaki yerini korudu.

Üçüncü sırada ise 39 şirket­le İzmir yer aldı. Ege Bölgesi’nin üretim ve ihracat üssü olan kent; besin, kimya, demir-çelik, otomo­tiv yan sanayi ve liman irtibatlı üretim gücüyle öne çıktı.

Gaziantep büyükşehirler ortasında fark yarattı

İSO 500 sonuç­larında dikkat çeken şehirler­den biri yeniden Ga­ziantep oldu.

Kent, 29 şir­ketle Türki­ye’nin en büyük sanayi kuruluş­ları ortasında birinci beş kent ara­sındaki yerini korudu. Bilhassa dokuma, besin, plastik, ambalaj ve ihracat odaklı üretim yapısı Ga­ziantep’i Anadolu’nun en güçlü sanayi merkezlerinden biri hali­ne getirdi.

İSO 500 sonuçlarını değer­lendiren Gaziantep Sanayi Oda­sı Başkanı Adnan Ünverdi, Gazi­antep’in listede güçlü temsilini koruduğunu fakat sanayicilerin güçlü ekonomik şartlar altında üretim yaptığını söyledi. Yüksek faiz, finansmana erişim zahmeti ve artan maliyetlerin üretim üze­rinde baskı oluşturduğunu belir­ten Ünverdi, buna karşın Gazi­antep endüstrisinin dayanıklılığını koruduğunu söz etti.

Önümüzdeki devirde İSO 500’de daha fazla şirketle yer ala­bilmek için katma pahalı üretim, Ar-Ge, dijitalleşme, yapay zekâ, verimlilik ve yeşil dönüşüm alan­larına odaklandıklarını kayde­den Ünverdi, üretim ve ihracatı destekleyecek adımların önemi­ne dikkat çekti.

Gaziantep’in akabinde gelen Bursa ise 23 şirketle sanayi ligin­deki tartısını sürdürdü. Türki­ye’nin otomotiv üretiminde kritik rol üstlenen kent; makine, dokuma ve yan sanayi yatırımlarıyla güçlü temsilini devam ettirdi.

Adana üretim performansını korudu

İSO 500 dataları sadece birinci sı­ralardaki şehir­leri değil, sana­yinin ikinci hal­kasını oluşturan kent­lerdeki dönüşümü de ortaya ko­yuyor. Listede Adana 16 şirke­tiyle yer aldı. Adana Sanayi Oda­sı (ADASO) Yönetim Kurulu Lideri Zeki Kıvanç, şiddetli eko­nomik şartlara karşın Adana endüstrisinin istikrarlı perfor­mansını koruduğunu ve üretim gücünü artırdığını belirtti.

Listede bu yıl Adana firmala­rının toplam net satışları 163,77 milyar TL’ye yükselerek bir ön­ceki yıla nazaran yaklaşık %22,8 artış gösterdi. Sasa Polyester 44. sıra­da yer alırken; Temsa, Bossa, Ab­dioğulları Plastik, Oğuz Besin ve öbür sanayi kuruluşları da listede yer aldı. Kıvanç, Adana’daki kimi büyük üretim tesislerinin şirket merkezleri öteki vilayetlerde olduğu için listede görünmediğine dikkat çekerek, kentin gerçek sanayi ka­pasitesinin daha yüksek olduğu­nu vurguladı. Adana’nın yeni OSB yatırımları ve üretim alanlarıyla önümüzdeki periyotta sıralamada daha da güçleneceği söz edildi.

Kayseri bu yıl 11 şirketle listede yer aldı

Açıklanan liste­ye nazaran Kayseri Sanayi Odası üyesi 11 firma, Türkiye’nin en büyük sanayi ku­ruluşları arasın­da yer aldı. Listede Hasçelik Kab­lo Kayseri firmaları ortasında birinci sırada yer alırken, HES Hacılar ikinci, Mega Metal ise üçüncü sı­rada yer aldı. Mevzuya ait de­ğerlendirmelerde bulunan Kay­seri Sanayi Odası Yönetim Kuru­lu Başkanı Mehmet Büyüksimit­ci, İSO Birinci 500 araştırmasının Türkiye endüstrisinin gelişimini ortaya koyan en kıymetli gösterge­lerden biri olduğunu belirterek, Kayseri endüstrisinin üretim gücü ve rekabet kabiliyetini bir defa da­ha kanıtladığını söyledi.

Geçen yıl İSO Birinci 500 Listesi’n­de 13 Kayseri firmasının yer aldı­ğını hatırlatan Lider Büyüksi­mitci, “Küresel iktisatta yaşa­nan dalgalanmalara, artan maliyet baskılarına ve finansmana erişim­de yaşanan zorluklara karşın, bu yıl da 11 firmamız bu itibarlı lis­tede yer almayı başarmıştır” dedi.

Konya’da endüstrinin gücü sürdürüldü

İstanbul Sanayi Odası’nın “Tür­kiye’nin 500 Bü­yük Sanayi Ku­ruluşu – 2025” listesinde Kon­ya’dan 8 firma yer aldı. Konya Ticaret Odası Baş­kanı Selçuk Öztürk, bu muvaffakiyetin kentin güçlü sanayi altyapısı, üre­tim kültürü ve ihracat potansiye­lini ortaya koyduğunu belirtti.

Listede Konya Şeker 61. sıra­da yer alırken; AYD Otomotiv, Eti Alüminyum, Panagro, Vaden Otomotiv, Enka Süt, RTM Tarım ve Ova Un da Türkiye’nin en bü­yük sanayi kuruluşları ortasında yer aldı. Öztürk, Konya sanayisi­nin sadece iç pazara değil kü­resel pazarlara da üretim yapan, rekabet gücü yüksek bir yapıya ulaştığını vurgulayarak firmaları emek, yatırım ve üretim katkıları nedeniyle tebrik etti.

Konya Sanayi Odası Başkanı Mustafa Büyü­keğen, firmala­rın global eko­nomik belirsiz­likler, yüksek maliyetler ve finansman zorluk­larına karşın üretim, istihdam ve ihracattaki güçlü performans­larını koruduğunu belirtti. Büyü­keğen, listede yer alan şirketlerin Konya endüstrisinin rekabet gücü­nü ve sürdürülebilir büyüme ka­pasitesini yansıttığını vurgula­yarak sanayicileri ve çalışanları tebrik etti.

Mersin’de tarım ve besin öne çıktı

Mersin Ticaret Borsası Başkanı Ö. Abdullah Öz­demir, listede yer alan firmala­rın 5’inin tarım ve besin sektö­ründe faaliyet gösterdiğine dik­kat çekti. Özdemir, “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu lis­tesine giren tüm Mersinli firma­larımızı tebrik ediyorum. Bu fir­malardan, tarım ve besin sektö­ründe faaliyet gösteren Borsamız üyesi 5 firmamızı ayrı­ca kutluyorum. Üretmeye, yatı­rım yapmaya, ihraç etmeye ve is­tihdam sağlamaya devam eden bu firmalarımıza, özverili çalış­maları münasebetiyle teşekkür edi­yorum. Temennimiz, önümüz­deki yıllarda vilayetimizin ekonomik performansının gücünü ve yönü­nü gösteren bu listede daha fazla firmayla yer almaktır.”

“Sonuçlar bölgemizin gücünü ortaya koydu”

Tarsus Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Lideri Mustafa Teke, İSO 500 araştır­masında Mersin ve Tarsus’tan 9 firmanın yer almasının bölgenin üretim kapasitesi, sanayi altyapısı ve ekonomik dinamizmini net bi­çimde ortaya koyduğunu söyledi.

Teke, firmaların ihracat odak­lı büyüme, girişimcilik ve güçlü üretim kültürü sayesinde sade­ce bölgeye değil, ülke ekonomi­sine de kıymetli katkı sunduğunu belirtti. Tarım, besin, sanayi ve lo­jistik alanlarında faaliyet göste­ren işletmelerin güçlü temsilinin, bölgenin ticaret birikimi ve ta­rım-sanayi entegrasyonunun so­nucu olduğunu tabir etti.

Anadolu’nun sanayi tabanı genişliyor

İSO 500 Listesi’nde dikkat çe­ken bir öbür öge ise temsilin ülke geneline yayılması oldu. Sa­karya ve Tekirdağ’dan 5’er şirket listeye girerken; Eskişehir 4 şir­ketle yer aldı. Giresun, Osmaniye, Antalya ve Muğla’dan 3’er şirket İSO 500’e girmeyi başardı.

Bunun yanında Karabük, Zon­guldak, Çanakkale, Aydın, Ordu, Uşak, Siirt üzere kentlerin de liste­de yer alması, sanayi üretiminin daha geniş bir ekonomik coğraf­yaya yayıldığını gösterdi.

Bu tablo, son yıllarda organize sanayi bölgeleri yatırımları, ula­şım altyapısındaki gelişmeler ve ihracat ağlarının güçlenmesiyle direkt ilişkilendiriliyor.

Yeni rekabet şirketler kadar kentler ortasında da yaşanıyor

İSO 500 sonuçları, önümüzdeki periyotta ekonomik rekabetin sırf şirketler ortasında değil kentler ortasında da daha görünür olacağını gösteriyor.

Yatırım çekme kapasitesi, organize sanayi bölgelerinin doluluk oranı, lojistik altyapı, ihracat performansı ve nitelikli iş gücü; kentlerin sanayi ligindeki sıralamasını belirleyen temel ögeler haline geliyor. Bu yılın tablosu da gösteriyor ki; İstanbul hâlâ liderliğini korusa da Türkiye’nin üretim gücü artık çok daha geniş bir coğrafyada şekilleniyor. Anadolu ise bu dönüşümün merkezinde yer almayı sürdürüyor.