İran ile ABD ortasında uzun müddettir beklenen müzakereler Pakistan’ın başşehri İslamabad’da başlarken, görüşmelere saatler kala gelen açıklamalar sürecin güçlü geçeceğinin sinyalini verdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’ye yönelik güvensizliğin sürdüğünü vurgulayarak müzakerelerin “zor bir zeminde” başlayacağını tabir etti.
“ABD’ye inancımız yok” mesajı
Arakçi, ABD’nin geçmişte verdiği sözleri tutmadığını ve diplomasiye ziyan verdiğini belirterek, “Tam bir güvensizlik ortamında müzakerelere giriyoruz” dedi. İran tarafı, Washington’ın taahhütlerini yerine getirmeden ilerleme sağlanamayacağı görüşünü lisana getirdi.
Benzer çıkış Meclis’ten de geldi
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da daha evvel yaptığı açıklamada ABD ile yürütülen müzakere süreçlerinin başarısızlıkla sonuçlandığını hatırlattı. Kalibaf, İran’ın uygun niyetine karşın hücumlarla karşı karşıya kaldığını belirterek inanç krizine dikkat çekti.
Lübnan kaidesi tekrar gündemde
Tahran idaresi, müzakerelerin sağlıklı ilerlemesi için Lübnan’da ateşkesin sağlanmasını ön şart olarak yineledi. Bu başlık, görüşmelerin en kritik unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
Masada iki farklı plan var
Görüşmelerde ABD’nin 15 unsurluk teklifinin yanı sıra İran’ın 10 unsurluk planı ele alınacak. Washington, uranyum ve Hürmüz Boğazı’na odaklanırken; İran tarafı yaptırımların kaldırılması ve bölgesel askeri faaliyetlerin sona erdirilmesini talep ediyor.
Hürmüz Boğazı ve yaptırımlar öne çıkıyor
İran, boğazın denetiminin kendisinde kalmasını isterken, gemi geçişleri ve bölgesel güvenlik başlıklarını da masaya taşıyacak. Ayrıyeten tüm ekonomik yaptırımların kaldırılması Tahran’ın en değerli talepleri ortasında yer alıyor.
Görüşmeler 15 gün sürebilir
İran Ulusal Yüksek Güvenlik Kurulu, müzakerelerin iki haftayı bulabileceğini açıkladı. Bu süreçte tarafların birçok başlıkta ağır pazarlık yürütmesi bekleniyor.
ABD heyetine Lider Yardımcısı JD Vance liderlik ederken, İran tarafını Kalibaf ve Arakçi temsil ediyor. Bu durum görüşmelerin ehemmiyetini artıran bir öge olarak bedellendiriliyor.
Sonuç bilinmeyen, risk yüksek
Uzmanlara nazaran taraflar ortasındaki derin güvensizlik, mutabakat ihtimalini zorlaştırıyor. Fakat jeopolitik risklerin yüksekliği, diplomasinin büsbütün kopmasını da engelliyor. İslamabad görüşmeleri, bölge istikrarları açısından kritik bir dönüm noktası olabilir.
İran görüşmedeki talepleri şu halde aktarılmıştı:
– ABD’nin saldırmazlık garantisi vermesi
– Hürmüz Boğazı’nın İran’ın denetiminde kalması
– Uranyum zenginleştirme hakkının kabulü
– Tüm birincil yaptırımların kaldırılması
– Tüm ikincil yaptırımların kaldırılması
– Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, İran aleyhindeki kararlarının sonlandırılması
– Milletlerarası Atom Gücü Ajansı’nın İran aleyhindeki kararlarının sonlandırılması,
– İran’a savaş tazminatı ödenmesi
– Bölgedeki Amerikan askerinin çekilmesi
– Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sonlandırılması
Artemis II misyonu tamamlandı: Astronotlar rekor seyahatin akabinde Dünya’ya döndü
1
Türkiye, dünyadaki birinci 20 reklam pazarı ortasında yer alıyor
5231 kez okundu
2
Almanya 2023’te silah ihracatı rekoru kırdı
4690 kez okundu
3
ABD’de imalat sanayi PMI, aralıkta aşağı taraflı revize edildi
4426 kez okundu
4
ABD asker 10 yıl daha Katar’da
4270 kez okundu
5
ABD’de ISM imalat endeksi Aralık 2023’te beklentilerin üzerine çıktı
4257 kez okundu