ABD Rus petrolünü alan ülkelere yüzde 100 tarifenin önünü açtı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ABD Senatosu, Rusya’nın petrol ve doğal gazdan elde ettiği geliri sınırlamayı amaçlayan yaptırım tasarısının görüşülmesine 86’ya karşı 12 oyla devam edilmesini kabul etti.

İki partinin geniş takviyesini alan tasarı, Rus gücünün en büyük alıcılarına yönelik yüksek gümrük vergilerinin yanı sıra Rus bankalarını, güç projelerini ve gölge tanker filosunu da hedefliyor.

Oylama tasarının yasalaştığı manasına gelmiyor. Metnin ABD Senatosundaki ek oylamalardan geçmesi, akabinde ABD Temsilciler Meclisinde kabul edilmesi ve Trump tarafından imzalanması gerekiyor.

Türkiye, tasarıyı destekleyen ABD’li senatörlerin açıkladığı en büyük beş petrol ve doğal gaz alıcısı listelerinde yer almıyor. Lakin Çin, Hindistan ve Avrupa ülkelerine uygulanabilecek tarifeler global petrol akışlarını, navlun maliyetlerini ve güç fiyatlarını etkileyebilir.

Yüzde 100 tarife yetkisi

Tasarı, Trump’a Rus petrolü ve doğal gazının en büyük alıcılarından ithal edilen eserlere yüzde 100’e varan gümrük vergileri uygulama yetkisi veriyor.

Düzenlemenin evvelki sürümünde Rus gücü alan ülkelere yüzde 500’e varan tarife uygulanması öngörülüyordu. ABD Kongresinde daha geniş dayanak sağlamak maksadıyla üst hudut yüzde 100’e indirildi.

Tasarıyı hazırlayan senatörlerin paylaştığı bilgilere nazaran Rus ham petrolünün en büyük beş alıcısı Çin, Hindistan, Slovakya, Macaristan ve Azerbaycan olarak sıralanıyor.

Rus doğal gazında ise Çin, Fransa, Japonya, Macaristan ve Belçika birinci beş alıcı arasında bulunuyor.

Tarifeler sırf Rus petrolü yahut gazını en fazla alan beş ülkeyle hudutlu kalmayabilecek. Rusya’nın güç yaptırımlarını aşmasına en fazla yardımcı olduğu belirlenen beş ülke de düzenlemenin kapsamına alınabilecek.

Rusya’nın doğal gaz ihracatının yüzde 15’inden daha azını alan ve ithalatını azaltmak için somut adım atan ülkelere istisna tanınabilecek. Bu karar birtakım Avrupa ülkeleri ile Japonya’nın yaptırımlardan muaf tutulmasına imkân sağlayabilir.

Tasarı, Trump’a ABD’nin ulusal çıkarlarını münasebet göstererek tarifeleri uygulamama yahut daha sonra kaldırma yetkisi de veriyor.

Bu yetki, düzenlemenin sırf Rusya’ya karşı bir yaptırım aracı olarak değil, Çin, Hindistan ve Avrupa ülkeleriyle yapılacak ticaret görüşmelerinde baskı ögesi olarak kullanılabileceği yönünde tartışma yarattı.

Rus güç zinciri hedefte

ABD Senatosundaki düzenleme sadece Rus gücünü satın alan ülkelere uygulanacak tarifelerden oluşmuyor.

Tasarı; Rus yetkilileri, büyük finans kuruluşlarını, Rusya Merkez Bankasını ve güç ticaretinin finansmanında vazife alan şirketleri yaptırım kapsamına alıyor.

Batılı sigorta, finansman ve denizcilik hizmetlerinden yararlanmadan Rus petrolü taşıyan gölge tanker filosu da düzenlemenin ana amaçlarından birini oluşturuyor.

Gölge filo olarak isimlendirilen eski tankerler, sahiplik yapılarının sık sık değiştirilmesi ve farklı ülkelerin bayrakları altında faaliyet göstermeleri sebebiyle yaptırımların uygulanmasını zorlaştırıyor.

Rusya’nın Yamal LNG ile Arctic LNG 1, Arctic LNG 2 ve Arctic LNG 3 projelerinin de yaptırım kapsamına alınması planlanıyor.

Tasarıyı destekleyen ABD’li senatörler, petrol ve doğal gaz satışlarından sağlanan gelirin Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını finanse ettiğini savunuyor.

Düzenlemeye İran’ın güç ve silah dallarına yönelik yaptırım yetkilerinin devam etmesini sağlayan maddeler de eklendi. Tasarının resmî ismi bu sebeple Rusya ile birlikte İran’ı da kapsayacak formda genişletildi.

Bazı Demokrat siyasetçiler ise Trump’a verilen tarife yetkisinin kapsamına itiraz ediyor. Tenkitler, yüksek tarifelerin Rusya’dan çok ABD’nin müttefikleri ve ithalatçı şirketler üzerinde maliyet yaratabileceği noktasında yoğunlaşıyor.

Tasarı ABD Senatosunda ek metot oylamalarından ve son oylamadan geçmek zorunda. ABD Temsilciler Meclisinin eylül ayına kadar yine toplanmayacak olması yasalaşma takvimini uzatabilir.

Türkiye için dolaylı risk

Türkiye, ABD’li senatörlerin mevcut tasarı için açıkladığı en büyük beş Rus petrolü ve doğal gazı alıcısı listelerinde bulunmuyor.

Bu sebeple tasarının mevcut haliyle Türkiye’ye direkt yüzde 100 gümrük vergisi uygulanmasını öngördüğü söylenemez.

Buna karşılık Çin ve Hindistan üzere büyük alıcıların Rus petrolü ithalatını azaltması, Rusya’nın ihracat rotalarını ve fiyatlama siyasetini değiştirebilir.

Rus petrolünün farklı pazarlara yönelmesi, Brent petrol ile Rus petrolü arasındaki fiyat farkını, tanker talebini ve navlun fiyatlarını etkileyebilir.

Türkiye’deki rafineriler açısından mümkün sonuç, sırf Rusya’dan alınan petrolün fiyatıyla sonlu kalmayabilir. Akdeniz ve Karadeniz’deki taşıma maliyetleri, sigorta fiyatları ve alternatif ham petrol kaynaklarının fiyatları da değişebilir.

Çin ve Hindistan’dan ABD’ye yapılan ihracata yüksek tarife uygulanması, global ticaret akışlarında daha geniş bir yön değişikliğine yol açabilir. Bu ülkelerin Avrupa, Orta Doğu ve Türkiye üzere pazarlara daha fazla eser yöneltmesi kimi bölümlerde rekabet baskısını artırabilir.

Enerji fiyatlarında ortaya çıkabilecek yükseliş ise Türkiye’nin ithalat maliyeti, cari açık ve enflasyon görünümü açısından dolaylı risk oluşturabilir.

Tasarı şimdi katılaşmadığı için Türkiye’ye yönelik direkt bir yaptırım yahut tarife kararı bulunmuyor. Uygulamanın gerçek kapsamı, ABD Senatosundaki sonuncu metin, ABD Temsilciler Meclisinin yapacağı değişiklikler ve Trump’ın kullanacağı muafiyet yetkisiyle belirlenecek.

Önümüzdeki evrede ABD Senatosundaki sonuncu oylama, tasarının ABD Temsilciler Meclisindeki karşılığı ve Rus gücünün büyük alıcılarının vereceği reaksiyon izlenecek.