Açlığa karşı müdafaamız var bolluk için savunmamız yok

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Recep ERÇİN

Türk akademisyen, mole­küler biyolog, genetikçi, tıp hekimi ve bilim in­sanı Prof. Dr. Gökhan S. Hota­mışlıgil, ABD Ulusal Bilimler Akademisi’ne (NAS) üye seçil­di. 1863’te ABD Başkanı Abra­ham Lincoln döneminde kuru­lan Ulusal Bilimler Akademisi, üyeliği bilimsel araştırmalar­da üstün ve kalıcı muvaffakiyet gös­teren isimlere veriyor. Akade­mi üyeliği, bilim dünyasının en itibarlı unvanları ortasında kabul ediliyor.

DÜNYA’nın so­runlarını yanıtlayan Prof. Dr. Gökhan S. Hotamışlıgil, “Bilim Akademisi bizim küçük dünya­mız için çok değerli bir şey. Ya­şam uzunluğu yapılan çalışmaların ve katkıların bir çeşit tescili üzere düşünebilirsiniz. En değerli ta­rafı da bunun bir heyet değil, bü­tün meslektaşlarınız tarafın­dan verilmesi. Biyomedikal bi­limlerden matematiğe, toplumsal bilimlerden fiziğe kadar dünya­nın en üst seviye bilim insanla­rının ortak kararıyla gerçekle­şiyor. O yüzden benim için çok değerli ve duygusal olarak da değerli bir mana taşıyor” dedi.

Metabolizma ile bağışıklık ortasındaki bağlantıyı inceliyor

Bağışıklık sistemi ve diyabet üzerine yaptıkları çalışmaların son çıktıları paylaşan Hotamış­lıgil, şunları söyledi: “Şu anda dünyanın karşı karşıya olduğu en büyük sıhhat meselelerinden biri tıpkı anda büyüyen nüfus yaşlanması, obezite ve bunlara bağlı kronik hastalıklar kümesi. Bizim çalışmalarımızın merke­zinde metabolizma ile bağışık­lık sistemi ortasındaki ilgi yer alıyor.

Son 30 yılda gördük ki ba­ğışıklık sistemi sadece enfek­siyonlarla yahut yabancı oluşum­larla savaşmıyor; birebir vakitte hem metabolizmayla çok derin bir bağ içerisinde faaliyet gös­teriyor hem de metabolizma­yı direkt etkiliyor. Bilhassa kronik metabolik inflamasyon yahut ‘metaflamasyon’ dediğimiz düşük düzeyli ancak daima de­vam eden bağışıklık cevabı; yaş­lanma ve obeziteyle alakalı bir­çok hastalığın temelinde yer alıyor. Bizim de son 30 senede katkıda bulunmaya çalıştığımız alan ve tahliller üretmeye ça­lıştığımız sorun bu mevzulara odaklı.

Bunlar içerisinde meta­bolik inflamasyonun tanımlan­ması, organel işlevlerinin metabolik tesirleri ve denetimi, yağ metabolizması ve yağlara odaklı yeni hormonların bulun­masını sayabilirim. Şu an en yo­ğun olarak çalıştığımız ve beşere geçiş basamağına gelmiş olan ko­nular yağ asiti tabiatında olan ve yağlara bağlanan hormonların insan uygulamalarına odaklı.”

“Hayatta kalmayı sağlayan düzenekler bugün dezavantaja dönüştü”

Prof. Dr. Hotamışlıgil, “Obe­zite hastalığı kalıtsal mı yoksa çağdaş ömrün getirdiği çok tüketimin bir sonucu mu?” so­rumuz üzerine, şu bilgileri ver­di: “Aslında ikisi birden. İnsanın biyolojik tarihi boyunca kıtlık şartlarına ahenk ve direnç ge­liştirme ihtiyacı şu anki bi­yolojik altyapımızda çok baskın bir etken. Örneğin açlığa karşı çok güçlü muhafaza mekanizma­larımız var lakin bolluğa karşı ay­nı ölçüde güçlü savunmalarımız yok.

Modern hayatta ise sü­rekli erişilebilir yüksek kalorili besin, hareketsizlik ve gerilim üzere faktörler, mevcut ahenk kapasi­tesini aşıyor ve bu sistemi bozu­yor. Hasebiyle geçmişte hayat­ta kalmayı sağlayan biyolojik sistemler bugün dezavan­taja dönüşmüş durumda. Bizim ana maksadımız de bu temel zafi­yet noktalarını ortaya çıkarmak ve bunlara karşı düzenleyici gi­rişimler geliştirmek.”

Yaşlanma ve obeziteye karşı moleküler tedavi için çalışıyor

Enlila Biyoteknoloji’de yaptıkları çalışmalar hakkında da bilgi veren Hotamışlıgil, şunları söyledi: “Enlila’nın temel bilimsel emeli; yaşlanma ve obezite ile ortaya çıkan kronik metabolik hastalıkların altında yatan moleküler sistemleri çözmek ve bunları tedaviye dönüştürmek.

Laboratuvarımızda keşfettiğimiz ve yağ hücrelerinden salgılanan bir proteinin hem metabolizma ile bağışıklık sistemi ortasında kritik bir alakayı yönettiğini hem de deneysel modellerde kronik hastalık kümelerine karşı çök kıymetli bir direnç sağlayabileceğini gördük. Hem bizim hem de birçok bağımsız genetik çalışma, bu düzeneğin insan sıhhati için de çok kıymetli bir rol oynadığını doğruluyor. Sonraki amacımız bu bilgiyi Enlila projesiyle insan tedavilerine dönüştürmekti.

Bunun için de yola çıkarken Cumhuriyetin ve bankanın 100. yılında düzenledikleri “Atatürk Vizyonuyla Gelecek Yüzyıla Bakış” konferansı ile yollarımızın kesiştiği İş Bankası ile ortak bir vizyonda buluşmamız tesirli oldu. Enlila’nın Banka ve İş Teşebbüs gruplarıyla birlikte hayata geçirdiğimiz şirket tarafı bu bilimsel keşifleri ilaç geliştirme sürecine taşırken, Harvard’daki laboratuvarımız da temel bilim çalışmalarına devam ediyor. Bu modelde bir tarafta laboratuvarı uzun vadeli destekleyen bir akademik araştırma yapısı, öteki tarafta bilimsel projelerin uygulamaya dönüşmesini sağlayacak endüstriyel bir kuruluş var.

Harvard Üniversitesi de bu yapının kıymetli bir modülü ve paydaşı. Enlila projesinin emeli yaşlanma, obezite ve yaşlanma ile bir arada gelen kronik hastalıklarla çabada insanların sağlıklı hayat mühleti ile toplam hayat mühletini örtüştürecek tahliller geliştirmek ve Türkiye ile Amerika ortasında bir bilim ve teknoloji köprüsü oluşturmak.”