ABD liman grevinde ‘domino’ tasası

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Nurdoğan A. ERGÜN

ABD’nin doğusunda ve güneyinde bulunan li­manlarda çalışan işçi­lerin, maaş artışı ve otomas­yon bahislerinde patronlarla yaşanan uyuşmazlıklar nede­niyle başlattığı grev, Türk iş dünyası tarafından da yakın­dan izleniyor.

Eylül 2024 ve­rilerine nazaran, dokuz aylık dö­nemde ABD’ye 9.8 milyar do­larlık ihracat gerçekleştiren Türk ihracatçıları, kapanan limanlarla ikili ticarette ak­saklıklar yaşanmasından ve navlun maliyetlerinin artma­sından telaşlı. Yaklaşık 36 li­manı etkileyen grev nedeniyle başta besin, araç, ağır makine, inşaat gereçleri, mobilya, giysi ve oyuncak ithalatı için kullanılan ana geçitlerden kimilerinin kapanmasının, Türkiye’nin bölge ile olan ti­caretinde de aksaklıklara yol açacağına dikkat çekiliyor.

Türkiye, ABD’ye en fazla ma­kine ve mekanik modüller, ha­lılar ve yer döşemeleri, demir çelik eserleri, taş ve çimento gibisi hususlardan eşyalar, silah ve mühimmat, bedelli taşlar ve metaller ihraç ediyor. Türkiye, hem pratik hem de uygun maliyetli olması nede­niyle Amerika’ya gönderdiği eserlerde yüklü olarak de­niz yolu parsiyel taşımacılığı­nı tercih ediyor. Türkiye-ABD ticaret hacmi 2023’te 30.6 mil­yar dolar olarak kayıtlara ge­çerken iki ülke ortasında 100 milyar dolarlık bir amaç bu­lunuyor.

Teslimat müddetleri uzayacak, maliyetler artacak ABD’de yaşanan liman kapat­ma grevinin büyük bir lojistik meselesine dönüşebileceğine işaret eden ARMATÜR Der­neği Başkanı Gökhan Tur­han, bu durumun da ‘en ciddi’ olarak Türkiye’nin ihracatını olumsuz etkileyeceğini söy­ledi. “Türkiye’nin Amerika’ya olan ihracatı ya da ithalatının direkt bu sebepten ötürü et­kileneceğini görmek hiç de yanlış olmaz” diyen Turhan, bu çeşit lojistik sıkıntılarının dünyada domino tesiri yara­tacağına da dikkat çekti.

“Diğer ülkelere de sıçrayabilir”

Grevin nedeninin Ameri­ka’daki lojistik merkezlerinin insansız çalışma sistemlerine dönmesi ve yapay zekâ üzere sis­temlerle otomasyonlara geç­mesi olarak anlatan Turhan, “Türkiye’de maalesef bu türlü ya­pay zekâ, insansız ölçüm mer­kezleriyle alakalı şimdi bir ya­tırım yapılmadığı için önemli bir sorun gelecekte yaşanacağını ben düşünmüyorum. Ancak di­ğer ülkelerde Hong Kong’da, Çin’de, Çin’in muhakkak önemli büyük limanlarında da benzeri sorun­lar yaşanma ihtimali olabilir” yorumunu yaptı.

Bu cins lojis­tik meselelerinin yaratacağı do­mino tesirlerinden birinin de maliyetlerin artması istikametinde olacağını lisana getiren Turhan, şunları söyledi: “Nasıl pande­mi devrinde bin liralık bir konteyner maliyeti 10 bin do­larlara çıktıysa bu da nakliye masraflarının masraflarını itha­latın, ihracat masraflarını dün­yadaki öteki lojistik merkez­lerinde de yükseltme yönün­de bir tesir yapma ihtimali var. Ayrıyeten Süveyş Kanalı’ndaki ve Akdeniz’deki meseleler, İran, İsrail’de olan gerginlikler de olağan bu maliyetleri direkt yük­selterek ihracatın önündeki önemli mahzurlar olarak karşımı­za çıkacak.”

İstanbul Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri İhracat­çı Birliği Lideri Erkan Öz­kan da mobilya, kağıt ve or­man eserleri bölümünde ABD pazarının geçen yıla oranla ivmesini artırdığına işaret ederek, “Söz konusu grevin ABD’nin genelinde de­ğil, doğu kıyısında yer alan li­manlarda olduğu, münasebetiyle kesime tesiri, kısa periyodik ol­makla birlikte, lojistik mali­yetlerinde artış olacağı öngö­rülebilir” diye konuştu.

Biden: Grev insan imali bir felakete dönüşebilir

ABD’de Lider Joe Biden, grevdeki liman emekçileriyle görüşmeleri yine başlatmaları için ABD’li liman patronları ve nakliye şirketleri üzerindeki baskıyı artırdı. Biden, bu grevin ‘insan üretimi bir felakete’ dönüşebileceği ihtarında bulundu. Biden, Atlantik ve Körfez kıyılarındaki tüm büyük konteyner limanlarını kapatan grev hakkında yaptığı açıklamada “Helen Kasırgası’nın yarattığı felaketin üzerine gereksinimimiz olan son şey insan üretimi bir felaket: limanlarda olup bitenler” dedi. Limanları denetim eden ve ‘inanılmaz kârlar’ elde eden şirketlere müzakereleri tekrar başlatmaları davetinde bulunan Biden, “Masaya oturmalarının ve bu grevi bitirmelerinin vakti geldi” diye ekledi.

Beyaz Saray Basın Sekreteri Karine Jean- Pierre de çıkmazın sorumluluğunu direkt liman patronları ve nakliye şirketlerine yükleyerek, ABD’nin güneydoğusu kasırganın yaralarını sararken görüşmelerin yapılmamasını eleştirdi. Jean-Pierre, “Masaya gelmeleri ve uzun yol emekçilerine adil bir teklif sunmaları gerektiğini” söyledi. “Bunu çözmek onlar için kolay olmalı. Bir kasırgadan kurtuluyoruz ve bunu mümkün olan en kısa müddette yapmaları gerekiyor” dedi.